సాహితీచైతన్య సృజనకారులు ఒద్దిరాజు సోదరులు

వైదిక మంత్రములో కవిర్మనీషీ పరిభూః అని కవి శబ్దము పరమాత్మగా చెప్పబడుతున్నది. కవి దృష్టికి సామాన్యుని దృష్టికి ఎంతో అంతరమున్నది. కిన్నెరసాని వాగు ఎంతమంది చూడలేదు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ఆ వాగుని కమ్మని కావ్యంగా గానంచేశారు. మనిషిగా మహోన్నత స్థాయి అందుకున్న వ్యక్తియే మహా కవికాగలడు. వారిలోని ఉత్తమ సంస్కారమే ఉదాత్త భావన చేయగలదు. అటువంటివారే 'ఒద్దిరాజు అపూర్వ సోదరులు' మానుకోట తాలూకా, కే సముద్రం మండలం, ఇనుగుర్తి వాస్తవ్యులైన ఒద్దిరాజు సీతారామచంద్రరావు, రాఘవ రంగారావు వీరిద్దరు.
 
ఎంతకాలం గడిచినా ప్రతి తరం గుర్తుంచుకోవల్సిన స్మరించుకోవలసిన ఉత్తములుంటారు. ఆ కోవకు చెందిన ఉదాత్తమైన సృజనశీలురు ఒద్దిరాజు సోదరులు. తెలుగునాట, ప్రత్యేకించి తెలంగాణా సామాజిక, సాహిత్య వికాశంలో వైతాళికులు వీరు. ఇరవయ్యో శతాబ్దపు ప్రథమార్థంలో వారు చేసిన కృషి గణనీయమైంది.
 

తెలుగుభాషా సాహిత్యముతో పాటు సంస్కృతిలోని అనేక పార్శ్వాలను, స్వదేశీ భావనను, ఆత్మ నిర్థారతను అనేక స్తరాలలో నిలిపేందుకు ప్రయత్నించిన వారు ఒద్దిరాజు సోదరులు. వీరికి సుమారు పది భాషలలో పాండిత్యం ఉంది. ఆరు వందల సంవత్సరాలు అణిగి ఉన్న కాకతీయ సీమలోని సాంస్కృతిక చైతన్యం సర్వతోముఖంగా వ్యక్తమైంది వీరి కృషితోనే. గాంధేయ జీవన విధానంకోసం వారు చేసిన కృషి ఒకవైపు చెప్పుకుంటే సాహిత్య రంగంలో వారు నిర్వహించిన పాత్ర అమోఘమైంది. సృజనాత్మక, పాత్రికేయ రూపాలలో ఉంటుంది. పౌఢ ప్రబంధం, సౌదామినీ పరిణయం, నవలలు, రుద్రమదేవి, భ్రమర, బ్రాహ్మణ సాహసము, స్త్రీ సాహసము, ప్రేమ ప్రవాహము, అవిగాక రవీంద్రుని 'రెక్‌' నవల అనువాదము, నౌకాభంగము, నిస్వార్ధ దరిద్రులు, నిరసనోపాఖ్యానం వంటి లఘు కావ్యాలు, నాటికలు ఇలా ఎన్నో చెప్పుకోవచ్చు. ఆశువుగా సంస్కృతంలో కవిత్వం చెప్పగల దిట్ట. వారు సంస్కృత, ద్రావిడ, ఆంధ్ర, హిందీ భాషలలో 1200 పైగా గ్రంథాలు రచించిన మనీషి, 'పద్మవిభూషణులు. 1922లో తెనుగు పత్రిక స్థాపించి ఐదారు సంవత్సరాలు ఎంతో ఓపికగా నడిపించారు. ఈ పత్రిక మూలంగా ఎందరో వ్యాసరచయితలు వెలుగులోకొచ్చారు. సాహిత్యసంబంధ అంశాలను 'రిపోర్టింగ్‌' చేయడంలో ఒరవడి పెట్టింది వీరితోనే.

వీరి సాహితీ సృజన అన్ని ప్రక్రియల్లోనూ సాగింది. అలాగ వైవిధ్యంతో కూడిన రచనలు సుమారు 75 విరచించగా వాటిలో 32 మాత్రమే ప్రచురితమైనాయి. వీటిలో సీతారామచంద్రరావు పేరిట 58 గ్రంథాలు, రాఘవ రంగారావు పేరుతో 13 గ్రంథాలు కాకుండా ఇద్దరూ జంటగా రాసినవి 4 గ్రంథాలు ఉన్నాయి. అనువాదరంగంలో వారి ప్రత్యేకతగా చెప్పుకుంటే ఆంగ్లంలో స్వతంత్ర రచనలుచేశారు. అంతేకాదు వీరి ప్రత్యేకత వైజ్ఞానిక రంగంవైపు మళ్ళింది. ఫోటోగ్రఫీ, విద్యుత్తు చేతిపనులు, మున్నగు శాస్త్రాం శాలకు సంబంధించిన రచనలు సోదరకవులు బహుముఖ శాస్త్ర వైదుష్యాన్ని చాటుతాయి.

సంప్రదాయ, వైష్ణవ కుటుంబంలో జన్మించినా, వారి రచనలలో సంఘ సంస్కార దృక్పథం, ఆధునిక అభ్యుదయ భావాలు గోచరించడం అభినందనీయం. పురుష-స్త్రీ స్వామ్యాలను కాక సమస్వామ్యాన్ని వారు ప్రబోధించారు.

స్వయంకృషితో భాషలు నేర్చుకోవడంలో ఆంగ్లంతో మొదలుపెట్టి రవీంద్రనాథ్‌ రెక్‌ నవలలను 'నౌకాభంగం' పేరుతో తెలుగులోకి అనువాదం చేశారు. ఉర్దూ, గస్తీ తిరిగే గుర్రం సవారీల వద్ద నేర్చుకున్నారు. గ్రామంలో తోళ్ళవ్యాపారం చేసే తమిళ తురకతనికి తెలుగు నేర్పించి, అతడి వద్ద తమిళం నేర్చుకుని పుస్తకాలు చదివారు.

ఒద్దిరాజు సోదరులు కలిసి 'ఉపదేశ రత్నమాల, తిరుప్పల్లాండు, భక్తిసార చరిత్ర, సంస్కృత వ్యాకరణము రచించారు. చక్కని భాషలో, చక్కని భావంతో ఎన్నో కవితాఖండికలను రాశారు. వాటిలో కవితానైపుణ్యం, కల్పనా చమత్కృతి స్పష్టంగా దర్శనమిస్తాయి. ఉత్తమ కవి వానమామలై వరదాచార్యుల వారు రాసిన పోతనకావ్యం చదివి, తిరిగి వారు మత్తేభ మాలికలో రాసి చదువరులను ఆశ్చర్యచకితుల్ని చేశారు. వారు రాసిన పద్యాలు సమకాలంలోని విశేషాలను వ్యక్తం చేస్తారు.

వారి గ్రామం ఇనుగుర్తి గురించి చరిత్ర రాసినప్పుడు శాసనాలు యధాతథంగా రాసి అర్థం చెప్పి వాటి ఆనవాళ్ళు కూడా ఇచ్చి చారిత్రక పరిశోధకులుగా కీర్తిగడించారు. వారు పత్రికను నడపడంలో అంతరార్థం గురించి దాని ఆవశ్యకత గురించి పత్రికాముఖంగా తెలిపేవారు. వారు 'తెనుగు' పత్రిక నడిపే సమయంలో పత్రిక పైభాగాన ఇలా ప్రచురించేవారు.

తే.గీ. వార్తయందు జగము వర్థిల్లు తున్నది

యదియు లేనినాడ యఖిలజనులు

నంధకార మగ్నులగుదురు గావున

వార్త నిర్వహింప వలయు బతికి' అది వారి ఔన్నత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తోంది.

ఇటీవల ఒద్దిరాజు సోదరులు రచించిన ఐదు పుస్తకాలు ఆవిష్కృతమయ్యాయి. 'మగ సంసారం, దుష్ట పంచాయతీ, నీవే నా హరివిల్లు, మేనరికం మరికొన్ని నాటకాలు. వారి కుటుంబ సభ్యులు పాల్గొని సభ జరగడం హర్షించదగినది.

నూట పాతిక సంవత్సరాల క్రితం జన్మించిన ఒద్దిరాజు సోదరులను ఇప్పటికీ స్మరిస్తూ వారి నుంచి స్ఫూర్తి పొందుతున్నామంటే తెలుగు సాహిత్య సంస్కృతులకు వారు చేసిన సేవ విశిష్టమైనది.

ఒద్దిరాజు సీతారామచంద్రరావు 2.4.1887న జన్మించి తమ 75వ సంవత్సరం 28.1.1956న పరమపదించారు. వారి అనుజులు ఒద్దిరాజు రాఘవ రంగారావు 4.4.1894న జన్మించి 17.5. 1973న తమ ఎనభైవ యేట దివంగతులైనారు.

పర ప్రభుత్వ పాలనలో తెలుగు భాష నిరాదరణకు గురియైనా, ఆ గడ్డుకాలంలో కూడా తెలంగాణాలో వెల్లివిరిసిన సాహితీ చైతన్యానికి ఒద్దిరాజు సోదరులు ప్రముఖ సాక్ష్యంగా నిలిచారని చెప్పకతప్పదు.

సౌజన్యం: అడపా రామకృష్ణ-విశాలాంధ్ర

Read 1900 times
Rate this item
(1 Vote)

Leave a comment

Make sure you enter the (*) required information where indicated. HTML code is not allowed.

  Stay Connected with TAGKC

Galleries

 
 ఉగాది పండుగ...
    Dear TAGKC Member,     TAGKC would like to invite our members and others in...
 Wishing you and your family a great Happy Republic Day !! మీకు మీ...

Who's Online

We have 65 guests and no members online

Get connected with Us

Subscribe to our newsletter

POPULAR TOPICS

  • ఇట్లు మీ విధేయుడు ..భమిడిపాటి రామగోపాలం
    భరాగో 'గా సుప్రసిద్ధులైన ప్రముఖ రచయిత భమిడిపాటి రామగోపాలం విజయనగరం జిల్లా పుష్పగిరిలో 1932 ఫిబ్రవరి 6న పుట్టారు.
    Read more...
  • అల్లూరి సీతారామరాజు చరిత్ర
    భారత స్వాతంత్ర్య చరిత్రలో అల్లూరి సీతారామరాజు (Alluri Sitaramaraju) ఒక మహోజ్వల శక్తి. ఇతడు జరిపిన సాయుధ పోరాటం స్వాతంత్ర్య…
    Read more...
  • గబ్బిలము- గుర్రం జాషువా
    గబ్బిలమును రచించినది గుర్రం జాషువా . జాషువా 1895 సెప్టెంబర్ 28న వినుకొండలో జన్మించాడు.కవికోకిల, నవయుగ కవి చక్రవర్తి ,…
    Read more...
  • మొల్ల రామాయణం
    “కుమ్మర మొల్ల”గా సుప్రసిద్ధురాలయిన కవయిత్రి మొల్ల జీవితంగురించి మనకి నిర్ధారణగా తెలిసింది స్వల్పం. ఆమెని గురించి చెప్పుకుంటున్న, ఋజువూ సాక్ష్యాలూ…
    Read more...
  • బారిష్టర్ పార్వతీశం
    మొక్కపాటి నరసింహశాస్త్రి సుప్రసిద్ధ తెలుగు హాస్య రచయిత. 1925 లో ప్రచురితమైన ఇతని బారిష్టర్ పార్వతీశం అన్న నవల తెలుగు…
    Read more...